Maciej Lipiec

Przewodniczący Klubu Charta w Polsce

Monika Nowak 

Wiceprzewodnicząca Klubu Charta w Polskce

Łukasz Płaczkowski

Sekretarz Klubu Charta w Polskce


 

Siedziba Klubu:

ZKwP oddział Częstochowa

ul. Sobieskiego 19 a lok.3

42-200 Częstochowa

tel. 34 324 46 12

 

Wszelkie informacje do zamieszczenia na stronie klubu prosimy kierować pod adres e-mail

DSCN9054SALUKI – EL HOR czyli SZLACHETNY

Jolanta Franek ( asystent)

Według przysłowia arabskiego chart perski "Saluki to nie pies, lecz dar Allacha ofiarowany ku naszej korzyści i naszej radości". Saluki występował już w starożytnym Egipcie a opisy tej rasy pojawiły się w staroperskiej poezji oraz malarstwie, w których znajdują się liczne wskazówki o charcie z frędzlami na uszach i na ogonie. Ponadto znaleziono płytę z zielonego łupku (zwaną z Oksfordu) w egipskim grobowcu, która pochodzi z ok.3 200 roku p.n.e. i świadczy o występowaniu charta z wiszącymi uszami.

Kraj pochodzenia saluki to Persja, obecny Iran. Teren występowania przodków dzisiejszego saluki rozciągał się od Etiopii przez Półwysep Arabski po Indie, od Afryki Zachodniej po Afganistan, aż po Syrię. W Persji saluki El Hor- szlachetny jako pies myśliwski ceniony był przez arabskich szejków wysokiego urodzenia. W przeciwieństwie do psów, Arabowie saluki uważają  za czyste i  zezwalają im na wejście do namiotu.  Pewien irański szejk powiedział do angielskiego oficera "Już szybciej oddałbym Panu jedną z moich córek niż parę saluki". Stwierdzenie to świadczy o tym jak wysoko cenił sobie posiadanie saluki. Do dzisiaj nie zdarza się aby szejk Beduinów sprzedał swojego saluki. Zmiana właściciela może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaje ofiarowany przyjacielowi, jako cenny podarunek.pustynia_135

Charty perskie Beduini utrzymywali w czystości rasy. Rodowody zapamiętywali i przekazywali ustnie następnym pokoleniom i tak jest do dzisiaj w krajach arabskich. W zależności od terenów występowania wykształciły się  saluki większe i mocniejsze z włosem układającym sie w pióro na uszach i ogonie. W Persji natomiast bardziej na południu na terenach pustynnych były mniejsze i lżejsze. W doborze hodowlanym kierowano się głównie wartością użytkową, przy czym najbardziej pożądanymi cechami były: temperament, inteligencja, wytrzymałość i instynkt łowiecki.

W budowie do dnia dzisiejszego u saluki pożądanymi cechami jest: harmonijna sylwetka przy mocnej budowie łap, odpowiednia szerokość linii grzbietu, pojemna i dobrze ożebrowana klatka piersiowa, szlachetny wyraz głowy z charakterystycznym wyniosłym, bystrym spojrzeniu w dal.  "To tak jakby za punktem, w którym stykają się rzęsy, były stale żarzące się węgle...". Znanych jest wiele typów saluki. W kraju pochodzenia nie istniała nigdy wyraźna różnica pomiędzy poszczególnymi odmianami, dokonano jej dopiero w Europie.

Pierwsze saluki do Europy trafiły w czasie wypraw krzyżowych (XI-XIII wiek) jednak wtopiły się w europejską populację psów. Pod koniec XIX wieku pojedyncze saluki dotarły w prezencie dla Lady Amherst do Anglii. Po I-szej wojnie światowej rasa uzyskała większe zainteresowanie na Wyspach Brytyjskich a następnie w Niemczech i Ameryce.

Do dnia dzisiejszego saluki hodowane są  przez pokolenia Beduinów  na pustyni w czystości rasy. Saluki to tradycja arabska.

Saluki występuje według klasyfikacji FCI jako długowłose z piórem na uszach, ogonie i spodniej części łap a w odmianie gładkowłosej z krótkim przylegającym włosem na całym ciele.

W Europie na populacje saluki na początku miały wpływ hodowle: "Amherstia", "Sarona Kelb", "El Nablous" w późniejszym okresie "Burydown" i inne....

Obecnie jest dużo hodowli, w których rodzą się saluki o doskonałym eksterierze np. w Wielkiej Brytanii, Skandynawii (Finlandia, Szwecja, Norwegia), Niemczech, USA, Kanadzie oraz Australii. Związane jest to też z dużą populacją tej rasy w tych krajach.

Jak wszystkie charty- saluki też są wspaniałymi psami do towarzystwa. Doskonale dostosowują się do właściciela i jego trybu życia, ale wolą stale być przy nim blisko. Niestety nie są dla każdego.

Są nieufne, ponieważ takie miały być na pustyni. Należą do jednego właściciela i są mu oddane. Jest to rasa bardzo odważna. Od wielu stuleci są selekcjonowane w myśl okrutnej zasady, aby "przetrwał najsilniejszy".

Saluki stworzony jest "z pustynnego wiatru". Uwielbia otwarte przestrzenie, gdzie biega bardzo szybko nawet po piasku. Kopie niesamowite dziury, w których prawie cały może sie schować.

Pozostawiony sam np. w ogrodzie z nudów może go przekopać lub przeskoczyć  płot. Wykorzysta niezabezpieczone ogrodzenie i wyjdzie na wolność.

Wymagają sporej aktywności ruchowej. Są niezależne, należy kontrolować ich skłonności do ucieczek.  W domu zachowują się jak koty: są czyste, spokojne, lubią troskliwość, kiedy mają na nią ochotę. Potrafią postawić na swoim, jeśli im bardzo zależy. By uzyskać posłuszeństwo należy z nimi negocjować, ale w żadnym wypadku nie używać siły, aby osiągnąć swój cel.100_5609

 

Do Polski sprowadzono importy:

z Holandii: "Gamara's" (Indira, Hussaiba al Vashba)- 1979,

z Czech:  "del Monte" (Ashraf)-1978, "z Farsistanu" (Afarah, Assad)-1978, "Gilovam" (Bamar)-1987, "Al Isfahan" (Achnaton Kalif)-1999, "Yrtep" (Aschar)-2006

z Anglii: "Mumtaz" (Paprika-1979, Ginger Rogers-1999),

z Niemiec: "Al Dschinn" (El Adhan, Esther)-1984, "Bigalla's" (Ustad)-1981, "el Kolub" (Chalchas)-2006, (Ghisa)- 2007", "Achthamar" (Eshra)-2007,

ze Szwecji "Seadis" (Asha Bint Malikhat)-2001, "Mazrae Gangall" (Bunnahabhain)-2007, "Ritzas" (Shams Al Din)- 2008

z Belgii "Bostan I Elbekh" (Bardiya)-2002

z Włoch "Simhearth" (Nasari) - 2005, (Rossana) - 2007)

z Norwegii: "Caravan" (Xantippe)-2005,

 

ajka_z_siostramiNa  przestrzeni 30 lat w Polsce urodziło się ok. 300 saluki.

Wszystkich hodowli w Polsce było 27 a w nich 53 mioty, aktywna pozostała tylko hodowla Sannatis.  Mioty w następujących hodowlach:

Sannatis 9 miotów: "F"1984, "J"1987, "M"1992, "T"1998, "V"2002, "W"2003, "S"2007, "L"2008, 2009

Fortunatus 9 miotów: "M"1986, "N"1986, "P"1988, "S"1989, "T"1989, "R"1989, "V"1990, "S"1991, "K"1994

z Mrokowa 3 mioty: "S"1983, "A"1985, "T"1986

z Charciej Gromadki 3 mioty: "R"1990, "P"2001, "E"2004

Eudaimon 2 mioty

Spod Startu 2 mioty: "A"1982, "B"1982

Demos 2 mioty: "L"1985, "P"1986

Veltrus 2 mioty:"D"1987, "E"1988

Spod Cesarskich Klonów 2 mioty: "C"1989, "D"1991

od Gustawa 1 miot: "A"1984, Krzesana Iskra 1miot: "W"1986, Majowa Sielanka 1 miot: "A"1987

Syndykat 1 miot: "D"1987, Jenot 1 miot: "L"1988,  z Opachowego Zaścianka 1miot: "R"1989

Ranbaza 1 miot: "R"1990, Kambizes 1 miot: "B"1990, Nasir 1 miot:"O"1992, Defrenatus 1miot: "D"1993, Raj Sfinksa 1miot:"A"1993, Rahat 1 miot: "A"1994, Szpaler Pigwowca 1 miot: "P"1994, Gniady Arab 1 miot: "S"1994, Benhaze 1 miot: "A"1997, Resuruss 1 miot: "S"1998, Omid Lahestani 1 miot: "Z"2004, Atabulus 1 miot: "A"2005

 

Wyeksportowano następujące saluki z hodowli:

"Fortunatus"  Szarita, Księżna Nomadow do Finlandii

"Sannatis" Verdi Kalite,Vascones, Westa do Niemiec, Sandi, Simha Sha  do Rosji

"Ranbaza"Raszid Samara do  Niemiec

"Atabulus"Abu Al Husn do  Niemiec

s9

Wiele saluki wyhodowanych w Polsce uzyskało tytuły Championa tylko 7 tytuł Interchampiona i tak:

Tytuły Championa

Sannatis FAHYD, JORDAN, MADHU,  TARIG, TOSCA, TANA, WENA, WESTA, VERDI KALITE, VIVIENNE, VENO, SAVIA, SANGA, SAMIR, SUDAN SAYID, LATISHA,  Fortunatus PUSTYNNA KSIĘZNICZKA, MARKIZ, NEFSANA, NUR-AD DIN,  SZIRIN, SZAGANE, SZARITA, RAHIL, VENATRIX,  z Mrokowa ADHAM, TEBA, Demos PERS SUREN, PERS KALIF, PERS SZIRAZ, LEDY DI, LIVIA, Rahat AL DZEDA, Resurus SAMBA PA-TI, SIEDEM ŻYCZEN, SKAZANA NA SUKCES,  Kambizes BRAJAN SUREN, BASFE, Ranbaza RASZID SZIRAZ, RASZID AJSZA, RASZID SAMARA,  Omid Lahestani ZIBA, ZAFIR, z Charciej Gromadki PARS SZIRIN, PARS SAFAR, REJA, REDA OSZI, EL-HAZIR, Krzesana Iskra WISZNA, WILEJKA, Veltrus, od Gustaw BONA ABISZAG, BEY ACHIASZ, Spod Cesarskich Klonów CYNTIA, DINO, Atabulus AZIZAM, AYAH, AMBRA, AL BADR, AL ASAD Defrenatus DODONI, Nasir ORA, Spod Startu BETA....

Tytuły Interchampiona:

suki:

SAMBA PA-TI Resurus, PARS SUFI z Charciej Gromadki, VIVIENNE Sannatis, Simhearth NASARI, AFARAH z Farsistanu

pies:

BARDIYA Bostan I Elbekh, CHALCHAS el Kolub

Byłoby idealnie gdyby saluki będąc wystawowymi również biegały, głównie na terenowych biegach - coursingach. Uczestnictwo pozwala im wykorzystywać umiejętności genetycznie przekazane przez przodków, do pościgu.

W Polsce nieliczne egzemplarze uzyskały licencje wyścigowe oraz coursingowe.

W przeszłości licencje uzyskały i czynnie brały udział w coursingach, próbach pracy i wyścigach

–za granicami: Afarah z Farsistanu, Brajan Suren Kambizes,

–w kraju: Pers Suren Demos, Tafih Fortunatus, Szagane Fortunatus,  Bahra Kambizes, Ora Nasir, Dodoni Defrenatus, Samba Pa-Ti Resurus, Al Dżeda Rahat, Tarig Sannatis,

 

Obecnie jest 16 saluki ( 7psów i 9suk) czynnie biegających:

- z krajowych hodowli

Sannatis: Sanga, Sabana, Westa, Verdi Kalite,

Omid Lahestani: Zafir, Zarina, Ziba,

Atabulus: Ayah, Ambra, Abu Al Husn

z Charciej Gromadki: Pars Sufi

-  importy

Bardiya Bostan I Elbekh, Simhearth Nasari, Aschar Yrtep, Chalchas el Kolub, Ritzas Sham Al Din

 

coursing

 

Zarina Omid Lahestani jest obecnie najlepiej biegającą saluki w Polsce. Wielokrotnie zdobywała certyfikaty na Championa wyścigowego i terenowego. Była najszybszą saluki na zawodach, i dobywała największą ilość punktów nie tylko w kategorii saluki, ale również wśród wszystkich ras chartów pomiędzy 2006- 2009 r. Jest ambitna, od uzyskania licencji nigdy nie była zdyskwalifikowana za nieczysty bieg.

 

 

 

Encyklopedia Psów Rasowych tom II autor: Hans Ruber

Informacje ze strony Jolanty Franek  http://www.saluki.topcharty.net/

 

Siemianowice Śląskie, 11 grudnia 2009

Ilość odwiedzin: 1141957